Ανάπτυξη με αφελληνισμό;

Ολοκληρώθηκε λοιπόν και η χρηματιστηριακή μεταβίβαση του πλειοψηφικού ποσοστού 67% των μετοχών του ΟΛΘ στην South Europe Gateway Thessaloniki Limited, που συγκρότησαν οι εταιρείες «Deutsche Invest Equity Partners GmbH», «Belterra Investments Ltd.» και «Terminal Link SAS» για την εν λόγω παραχώρηση, η οποία θα ισχύσει μέχρι το 2051. Καταβλήθηκε εφάπαξ τίμημα €231,926 εκατ., η δε συνολική αξία της συμφωνίας ανέρχεται σε €1,1 δισ. που περιλαμβάνει υποχρεωτικές επενδύσεις ύψους €180 εκατ. την επόμενη επταετία. Πρόσφατα πουλήθηκε έναντι 284 εκατ. ευρώ με μικρό premium έναντι της τρέχουσας χρηματιστηριακής αξίας το εναπομείναν 5% του ΟΤΕ στην Deutsche Delekom.

 

Ακολουθεί εντός του 2018  η υποχρεωτική λόγω μνημονίου πώληση του 51% των ΕΛΠΕ, του μεγαλύτερου διυλιστηρίου της χώρας, που έρχεται να προστεθεί στον συστηματικό αφελληνισμό του παραγωγικού ιστού της χώρας, αλλά και να επισημάνει ότι αντί για άμεσες επενδύσεις από το εξωτερικό, έχουμε εξαγορές υπαρκτού ενεργητικού. Τα Ελληνικά Πετρέλαια με κεφαλαιοποίηση 2,5 δισ. ευρώ (που δεν αντιστοιχεί στην πραγματική του αξία) αναμένεται να πιάσουν 1,25 δισ. ευρώ για το 51% + ένα 20% premium για το μάνατζμεντ, ήτοι 1,5 δισ. ευρώ. Το Δημόσιο θα πουλήσει το 20% και ο όμιλος Λάτση το 31% και θα μείνουν με 15% έκαστος (δεν θα έχουν ούτε blocking minority).

Πριν δύο εβδομάδες πέρασε ουσιαστικά στην TUI  το συγκρότημα Lakitiras στην Κω, με τρία 5στερα 600 κλινών, διότι προφανώς οι τράπεζες εκτίμησαν ότι μπορεί να πουληθεί εύκολα, με αποτέλεσμα σημαντικές επιχειρήσεις και δομές που έχουν χρηματο-οικονομικά ζητήματα, αντί να διευκολυνθούν «σκοτώνονται». 

Πριν λίγες βδομάδες, οι δύο μεγάλες ιχθυοκαλλιέργειες «Νηρέας» και «Σελόντα», πέρασαν στο αμερικανικό private equity fund  «Amerra Capital» που ελέγχει ήδη την εταιρεία ιχθυοκαλλιέργειας «Ανδρομέδα». Ήταν μια ακόμη εύκολη επιλογή των τραπεζών, που βεβαίως ελέγχονται από ξένα funds κι αυτές.  Αλλαγή ξένου ιδιοκτήτη έγινε και για την ΣΕΚΑΠ μετά την πώληση της ρωσικής Donskoy Tabak (συμφερόντων Ιβάν Σαββίδη) στην Japan Tobacco Inc. 1,6 δισ. δολάρια.

Οι εξελίξεις αυτές στην κοινή γνώμη νοούνται ως αφελληνισμός του ελληνικού παραγωγικού ιστού, αν και οι διεθνιστές του κεφαλαίου υποστηρίζουν ότι το ξένο κεφάλαιο φροντίζει πάντα τις επενδύσεις του, που σημαίνει σε μια πιο συνομωσιολογική ερμηνεία πως οι ξένες επενδύσεις αυξάνουν το διπλωματικό βάρος της χώρας και ενίοτε το αμυντικό της κύρος. Χωρίς αμφιβολία, οι εξαγορές υπαρκτού ενεργητικού από ξένα κεφάλαια στην κατάσταση που βρίσκονται οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις γενικά, είναι ευπρόσδεκτες. Σε αυτές όμως τις περιπτώσεις, οι πραγματικές επενδύσεις εκσυγχρονισμού ή επέκτασης που «υποχρεώνονται» να κάνουν οι νέοι ιδιοκτήτες προέρχονται-χρηματοδοτούνται από τα εγχώρια κέρδη που ήδη παράγει η εταιρεία που αγόρασαν. Γνωστή είναι η περίπτωση του καρτέλ Panafon - Telestet στα πρώτα χρόνια της κινητής τηλεφωνίας που αυτοχρηματοδότησαν  με τα κέρδη των υψηλών τιμών που είχαν συμφωνήσει την επέκτασή τους.

Κατά συνέπεια, η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις ακόμη δεν έχει φανεί στον ορίζοντα με εξαίρεση αυτήν της TESLA και ορισμένες άλλες. Και εκεί πρέπει να δοθεί έμφαση, με απελευθέρωση των αγορών, οριζόντιες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο, στις αδειοδοτήσεις, στην ρύθμιση και την εποπτεία των αγορών, αλλά και με μεγάλα εθνικά project ελληνικής παραγωγής που θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν ως ΣΔΙΤ.

Όμως, πέρα από την ομφαλοσκόπηση και με την «αισιοδοξία της βούλησης» είναι σκόπιμο, τώρα που ετοιμάζεται το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης να γίνουν και ορισμένες συζητήσεις ουσίας για ορισμένα κρίσιμα ζητήματα που η παραζάλη του χρηματιστηρίου, της ΟΝΕ, των Ολυμπιακών Αγώνων και της ακραίας καταλήστευσης του δημοσίου χρήματος δεν μας επέτρεψαν να γίνουν.

Καθώς πλησιάζει και το ορόσημο του 2021, είναι σκόπιμο να αποκτήσουμε επιτέλους κράτους που θα υπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα. Για να το πετύχουμε αυτό, ως ευρωπαϊκή δημοκρατία, οφείλουμε να θέσουμε τώρα τις εθνικές και της κοινωνικές προϋποθέσεις της ανάπτυξης, καθώς η ψυχική συμμετοχή του κόσμου στο εγχείρημα παίζει καταλυτικό ρόλο. Δυστυχώς, παρά τα εμπόδια που έχουν στηθεί από τους μνημονιακούς κανόνες στο πελατειακό κράτος, η κοινή γνώμη αμφιβάλει εάν αυτό έχει καταλυθεί. Οι πιστωτές της χώρας ενδιαφέρονται μόνο για την εξυπηρέτηση των χρεών και για την αρπαγή του εθνικού πλούτου. Η ανώτερη εγχώρια επιχειρηματική τάξη και η εξαρτώμενη ενοχικά αντιπολίτευση  δείχνουν διάθεση για μια αναπτυξιακή προσπάθεια που θα στηρίζεται στην υπεραξία της εργασίας με τρόπο σκαιό.

Χωρίς έλεγχο του τραπεζικού συστήματος, σε αυτή τη φάση της επανεκκίνησης και της δρομολόγησης νέων κατευθύνσεων στην οικονομία, δεν υπάρχει προοπτική, δεν είναι εθνική οικονομία. Συνεπώς το υπαρκτό πολιτικό σύστημα πρέπει να σκεφτεί και να εξηγήσει στους πολίτες πώς νοεί «τι είναι εθνικό συμφέρον για την οικονομία», «τι είναι εθνικό κεφάλαιο» και «τι θα πει εθνικό σε συνθήκες ευρωζώνης». Δυστυχώς θα γίνει όπως όπως συνταγματική αναθεώρηση, χωρίς να έχουν απαντηθεί αυτά τα ερωτήματα και προφανώς δεν θα υπάρξουν οι σχετικές πρόνοιες…

 

 

Οι αντικειμενικές, η ιδιοκτησία, οι ισολογισμοί  

και οι developers

 

Δεδομένου ότι η αρμόδια υφυπουργός Οικονομικών κα Παπανάτσιου εξήγησε πως είναι πολύ πιθανό ο φετινός ΕΝΦΙΑ να υπολογιστεί με βάση τις νέες τιμές ζώνης, καλό είναι η κυβέρνηση να ξανασκεφτεί αυτά που γράφονται ότι της εισηγούνται να κάνει. Διότι θα είναι οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό λάθος εάν μετά από ότι έχει συμβεί στην αγορά ακινήτων  προχωρήσει με λογικές μέσου όρου. Ο πολίτης-ιδιοκτήτης καταλαβαίνει μόνο τι καλείται να πληρώσει και όχι από τις αλχημείες της διατήρησης ή και επαύξησης των δημοσιονομικών εσόδων.

Το έχουν καταλάβει οι πάντες ότι μία γενική μείωση των τιμών κατά 45% που είναι και η πραγματικότητα με εξαίρεση ελάχιστες περιοχές, θα γκρέμιζε τα έσοδα του ΕΝΦΙΑ αλλά και τους ισολογισμούς των τραπεζών. Όμως, μία ακόμη κυβερνητική αλχημεία με αυξήσεις τιμών που θα εκληφθεί από τα μεσαία στρώματα ως εμπαιγμός, θα έχει αισθητή επίπτωση στα ληξιπρόθεσμα και στην πολιτική ανοχή. Η φοροδοτική ικανότητα έχει πιάσει πάτο και η μεσαία τάξη περιμένει την υπεσχημένη ελάφρυνση του ΕΝΦΙΑ, όχι την κοροϊδία, ούτε την αύξηση.

Οι αντικειμενικές τιμές πριν από την κρίση υπολείπονταν  κατά πολύ έναντι των εμπορικών τιμών. Οι αγορές διαμερισμάτων και κατοικιών που έγιναν την περίοδο 2002-2010 έγιναν σε πολύ υψηλές τιμές και οι υποθήκες που εγγράφηκαν ήταν εξ ίσου υψηλές. Πουλήθηκαν παλιά ακίνητα και πατρικά σπίτια και συμπληρώθηκαν με υψηλά δάνεια για να γίνουν οι αγορές. Είναι προφανές ότι σήμερα μια μείωση κατά 45% που θα έπρεπε να γίνει, θα δημιουργούσε πρόβλημα στους τραπεζικούς ισολογισμούς, ενώ ταυτόχρονα -όπως έγινε στην Αμερική- πολλοί δανειολήπτες μπορεί να αρνηθούν να πληρώνουν πλέον μεγάλα δάνεια για να κρατήσουν ένα ακίνητο που η αξία του είχε καταρρεύσει και επισήμως.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πρόβλημα είναι περίπλοκο και ότι συνδέεται όχι μόνο με το δημόσιο ταμείο, αλλά και τα συμφέροντα των τραπεζών. Η όλη στρατηγική και της κυβέρνησης και των τραπεζών για τα δάνεια, στεγαστικά και μη είναι λάθος και εν πολλοίς ύποπτη. Ο κόσμος ξέρει τι έχει στηθεί. Υπό την απειλή των πλειστηριασμών και των distressfund τα αστικά και άλλα ακίνητα θα καταλήξουν σε developers (εταιρείες οικιστικής ανάπτυξης) σε πολύ συμφέρουσες τιμές. Αυτή, λέγεται στην αγορά, είναι η μπίζνα της επόμενης δεκαετίας και οι φιλόδοξοι παίκτες παίρνουν ήδη θέσεις.

Ο κίνδυνος να αυξηθεί ο ΕΝΦΙΑ για περισσότερα από 400.000 ακίνητα, ειδικά για ιδιοκτήτες που έχουν ατομική περιουσία μεγαλύτερη των 200.000 ευρώ μέσω αλλαγών στον συμπληρωματικό φόρο είναι μια επικίνδυνη απλούστευση που θα δημιουργήσει προβλήματα στην είσπραξη του φόρου. Αν μάλιστα ισχύσει η «πρόταση-φωτιά», όπως γράφτηκε, δηλαδή αυξήσεις στις αντικειμενικές έως 40% στις φθηνές περιοχές, 5-15% στις μεσαίες και μειώσεις μόνο στις ακριβές ζώνες, τότε, τα προβλήματα που θα δημιουργηθούν θα είναι δυσεπίλυτα.

Είναι καλύτερα να καθυστερήσει ο ΕΝΦΙΑ ώστε να μην προκύψει κανένα «αντικειμενικό» έκτρωμα. Οι τιμές των ακινήτων που θα ορίσει η κυβέρνηση θα είναι κάτι σαν απολυτήριες εξετάσεις… εκεί θα φανεί η ευφυΐα της  και η δυνατότητά της.

του Μάκη Ανδρονόπουλου