Η κοινωνική προϋπόθεση της ανάπτυξης και οι τράπεζες

pacta sunt servanda, rebus sic stantibus

η συμφωνία τηρείται εφόσον 

 τα πράγματα εξακολουθούν να είναι ίδια

 

Η ανάπτυξη είναι η λύση για τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο τόπος, εκτός από αυτό του χρέους. Η χώρα εκτός από την πρωτοφανή στα οικονομικά χρονιά απώλεια ΑΕΠ, υφίσταται αποεπένδυση 10 δισ. ευρώ το χρόνο, γι΄ αυτό και χρειάζεται άμεσα τουλάχιστον περί τα 100 δισ. ευρώ επενδύσεις για να βρεθεί εκεί που ήταν το 2009 ως παραγωγική ικανότητα. Η καταστροφή που έχει συντελεστεί είναι πολεμικών διαστάσεων. Η ανάπτυξη έχει ως πρώτη προϋπόθεση την κοινωνική και πολιτική σταθερότητα, ειδικά δε στην ελληνική περίπτωση αυτή είναι εκ των ουκ άνευ. Συνεπώς, η απαλλαγή των μεσαίων στρωμάτων από τους εκβιαστικούς καταναγκασμούς των τραπεζών αποτελεί βασική κοινωνική προϋπόθεση της ανάπτυξης. 

Στις 4 τράπεζες μέσα από τις αναγκαστικές συγχωνεύσεις που έγιναν είναι υποθηκευμένη η καλλιεργήσιμη γη της Ελλάδας και οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις, που δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο οιασδήποτε τραπεζικής διευθέτησης και κυρίως, δεν μπορεί -για αυτονόητους λόγους- να περάσουν σε αλλοδαπή ιδιοκτησία (distress funds κ.ά.). Το ίδιο ισχύει και για τις Βιομηχανικές Περιοχές (ΒΙΠΕ) και φυσικά για τα στεγαστικά δάνεια, κόκκινα και γκρι, που ταλανίζουν την ελληνική κοινωνία.

Εξ άλλου, δεδομένου ότι οι τράπεζες

 

 

1.       απέτυχαν στον κοινωνικό ρόλο για τον οποίο τις αδειοδοτεί η Πολιτεία, ήτοι στην ασφαλή και αποτελεσματική διαχείριση της κοινωνικής αποταμείευσης,

2.       έχουν μεγάλο μέρος της ευθύνης για την υπερχρέωση του κράτους και των νοικοκυριών, αλλά και των ακάλυπτων θαλασσοδανείων προς τις επιχειρήσεις,

3.       έχουν απορροφήσει κεφαλαιακές ενισχύσεις τουλάχιστον 53 δισ. ευρώ από το κράτος (που ουσιαστικά βαρύνουν το δημόσιο χρέος) από το 2008 μέχρι σήμερα,

4.       απέτυχαν δραματικά να εξυγιανθούν μετά τις τρεις τελευταίες ανακεφαλαιοποιήσεις και να παίξουν θετικό ρόλο στην ανάπτυξη,

5.       είναι υποχρεωμένες μέχρι το 2019 να σβήσουν 40-47 δισ. κόκκινα δάνεια

6.       και το ΔΝΤ κάνει λόγο για νέα ανακεφαλαιοποίηση και για την ανάγκη ενός πρόσθετου αποθέματος τουλάχιστον 10 δισ. ευρώ.

Σήμερα η κεφαλαιοποίηση των 4 συστημικών τραπεζών βρίσκεται στο εξευτελιστικό επίπεδο των 11 δισ. ευρώ, ενώ το σύνολο του ενεργητικού τους αποτιμάται στα  312,4 δισ. ευρώ (από 358,1 δισ. το 2008), έχοντας εγκλωβισμένες εθνικές και κοινωνικές αξίες τεράστιας σημασίας για την κοινωνική ηρεμία. Οι καταθέσεις των εγχώριων νοικοκυριών και επιχειρήσεων να έχουν πέσει στα 121,4 δισ. (από 227,6 δισ. το 2008), ενώ τα δάνειά τους ανέρχονται σε 195,2 δισ. ευρώ, την ώρα που τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (NPEs) 107,6 δισ. ευρώ (45,2%) και δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs)είναι 38%.

Δεδομένου ότι επίκειται η λήξη της προστασίας της πρώτης κατοικίας στο τέλος του χρόνου και τα παπαγαλάκια των τραπεζών πιέζουν για την απελευθέρωση των πλειστηριασμών, ενώ παράλληλα επίκειται η προσαρμογή των αντικειμενικών τιμών στις τιμές της αγοράς, ήτοι 55-70% κάτω, γεγονός που αλλάζει τα δεδομένα στις υποθήκες που κρατάνε οι τράπεζες και επηρεάζει δραματικά τους ισολογισμούς τους, τότε θα δημιουργηθεί το ερώτημα σε όσους έχουν δανειστεί εάν αξίζει να πληρώνουν για ένα ακίνητο του οποίου η αξία είναι μικρότερη από το δάνειο που εξοφλούν.

Τα κόκκινα δάνεια και η διευθέτησή τους δεν είναι το πραγματικό πρόβλημα του συστήματος αλλά τα «γκρίζα» εξυπηρετούμενα με τις αλλεπάλληλες και αδιέξοδες ρυθμίσεις. Από τα παραπάνω καταλήγουμε εύλογα στο συμπέρασμα ότι τραπεζικό σύστημα δεν υφίσταται, παρά υπάρχει μόνο ένα σύστημα υφαρπαγής, κοινωνικού αδιεξόδου και σχολάζουσας τεράστιας εθνικής περιουσίας.

Είναι προφανές από τα νούμερα ότι το πιστωτικό σύστημα δεν μπορεί να εξυγιανθεί με συμβατικούς όρους, όπως άλλωστε η μέχρι τώρα εμπειρία κατέδειξε. Με αυτά τα δεδομένα και με τεκμήριο την καλή θέληση που έχει επιδείξει η Ελλάδα έναντι των πιστωτών της, με δεδομένο το ευρωπαϊκό κεκτημένο και το ελληνικό σύνταγμα, η Πολιτεία οφείλει να λύσει αυτόν τον γόρδιο δεσμό με μια λύση που θα είναι win-win  για όλους  και την οποία οφείλουν ΕΚΤ και πιστωτές να στηρίξουν ολόψυχα. Ένα σενάριο μιας τέτοιου τύπου λύσης μπορεί να είναι το εξής:

        I.            Η Πολιτεία αντί να εθνικοποιήσει τις τράπεζες, όπως πολλοί εκτός και εντός εισηγούνται, προβαίνει σε μια αναγκαστική εξυγίανση των τραπεζών με την αναγκαστική μεταβίβαση όλων των αγροτικών δανείων και των υποθηκών τους, καθώς και των ΒΙΠΕ σε ένα νέο κρατικό οργανισμό. Ταυτόχρονα, απαλλάσσει τις τράπεζες από όλα τα κόκκινα και τα ρυθμισμένα στεγαστικά δάνεια, ίσως και τα καταναλωτικά που μεταφέρει σε ένα άλλο κρατικό οργανισμό. Θα είναι μια πράξη που θα έχει μια συρρίκνωση των μεγεθών των τραπεζών, χωρίς επίπτωση στους μετόχους, αφού θα τις απαλλάξει από τεράστια βάρη και γραφειοκρατία, ενώ ταυτόχρονα θα «ηρεμίσει» την κοινωνία (νοικοκυριά και αγρότες).

      II.            Παράλληλα, με τα νέα δεδομένα, η Πολιτεία προβαίνει σε συγχώνευση της Εθνικής και με την Πειραιώς με ταυτόχρονη ανακεφαλαιοποίηση, έτσι ώστε η νέα Εθνική να περάσει στον κρατικό έλεγχο (34% blocking minority), ενώ ένα 17% πηγαίνει στα ασφαλιστικά ταμεία ως αποζημίωση για το PSI και τα καταλήστευσή τους από την ΤτΕ.

    III.            Επίσης, καταργούνται όλες οι εγγυήσεις στα στεγαστικά, που έχουν δημιουργήσει τεράστια κοινωνικά προβλήματα και που έγιναν με κακή πίστη από πλευρά των τραπεζών, αφού είχαν ήδη και τις προμειώσεις των ακινήτων.

    IV.            Κουρεύονται όλα τα ρυθμισμένα στεγαστικά κατά 70% και το υπόλοιπο 30% εξοφλείται σε μία 10-12ετία, ανάλογα με την δόση που αντέχει ο δανειολήπτης.

      V.            Μηδενίζονται όλα τα καταναλωτικά δάνεια μέχρι 12.000 ευρώ και τα υπόλοιπα εξοφλούνται σε τρία χρόνια.

    VI.            Τα επιχειρηματικά δάνεια, κόκκινα και μη, παραμένουν στη διαχείριση των τραπεζών με την τρέχουσα διαδικασία.

  VII.            Καταργείται η αθλιότητα του 3ημερου valeur. Όλες οι μεταβιβάσεις εκτελούνται εντός 24ώρου.

VIII.            Αλλάζει η νομοθεσία που διέπει τις τράπεζες εξισορροπώντας την θέση του πελάτη.

    IX.            Αναδιοργανώνεται η εποπτεία όλου του χρηματοοικονομικού τομέα και αφαιρείται από την Τράπεζα της Ελλάδος η διαχείριση της περιουσίας των Ταμείων.

Αποτέλεσμα, η κοινωνία βγαίνει από τον τραπεζικό ζυγό και αποκτά ψυχολογία και προοπτική, αυξάνεται η φοροδοτική ικανότητα των πολιτών, αυξάνεται η επιχειρηματική δραστηριότητα, αποκτούμε πραγματικό τραπεζικό σύστημα, οι τράπεζες ασχολούνται με την ανάπτυξη και τις επιχειρήσεις σοβαρά. Έτσι, δημιουργούνται οι κοινωνικές προϋποθέσεις της ανάπτυξης.

 

Από τον Μάκη Ανδρονόπουλο

 

Makisandonopoulos.blogspot.gr